تعویض روغن موتور

همانطور که با گردش خون در بدن و  انجام عملیات خون رسانی در بدن، خون الوه میشود، روغن موتور هم با گردش در موتور، با مواد مختلفی که در عملیات احتراق تولید میشود ، آلوده شده و لذا مواد افزودنی روغن موتور به نوعی مصرف، اکسید، تجزیه،میشود. در این بین با انجام عمل پاک کنندگی،معلق سازی، و جذب سایر مواد ، رنگ طبیعی روغن موتور تغییر و به نوعی تیره میشود، و بایستی متناسب با کارکرد اعلام شده روغن موتور توسط شرکت سازنده آنرا تعویض نمود.در شهرهایی که حجم ترافیک در آنها بالاست توصیه شده است در کیلومتر کمتری از کارکرد توصیه شده، روغن موتور را تعویض نمود.
 
آيا سياه شدن روغن موتور نشان¬دهنده زمان مناسب تعويض روغن است ؟


اين تصور كه سياه شدن روغن نشانه خراب شدن وعدم كيفيت آن مي باشد ، صحيح نمي باشد . اگر در دستگاه يا موتور خودرو روغن پس از مدتي تغيير رنگ ندهند و اصطلاحا" سياه نشود ، مي بايد در اسرع وقت آن را تعويض نمود زيرا ، سياه شدن شدن روغن به علت خاصيت پاك كنندگي دوده ناشي از احتراق و جذب ذرات معلق و ناخالصي روغن موتور مي باشد . در غير اين صورت ، ذرات ناخالصي و دوده بر روي قطعات متحرك موتور رسوب كرده و ‌باعث جلوگيري از انتقال حرارت ، ساييدگي زودرس قطعات ، روغن سوزي ، كاهش راندمان و توان موتور مي شود .ضمنا به این نکته بایستی توجه نمود که رنگ مخلوط افزودنیهای روغن موتور تیره بوده و ترکیب روغن پایه و مواد افزودنی باهم سبب ایجاد یک ترکیبی قهوه ای رنگ میشود که روغن موتور نام دارد. میزان افزودنیهای روغن موتور مطابق با استاندارد API  مشخص شده است .در طول مدت حضور روغن موتور در داخل موتور، افزودنیهای روغن موتور مصرف شده و روغن موتور سیاه میشود که نشان میدهد روغن موتور وظایف خود را به خوبی انجام میدهد.
 
عوامل موثر در مدت زمان كاركرد و تعويض روغن موتور


1-   شرايط كار موتور مانند : رانندگي با سرعت بالا، رانندگي با بار بيش از حد استاندارد در جاده هايي با شيب زياد ، در جا كاركردن زيا موتور در ترافيك هاي سنگين ، رانندگي با سرعت بالا در هواي سرد قبل از گرم شدن روغن موتور ، خاموش روشن نمودن موتور به دفعات زياد در هواي سرد و رانندگي در جاده هاي خاكي و گرد و غبار به مدت طولاني سبب میشود که روغن موتور زودتر از موعد تعیین شده تعویض گردد.


2-  كيفيت احتراق موتور: فرایندهایی از قبیل روغن سوزی در موتور، و وارد شدن دوده زیادتر به موتور،سبب خرابی روغن موتور میشود.لذا روغن موتور زودتر بایستی تعویض شود.


3- كيفيت روغن موتور و سوخت مصرفي: در بنزین معمولی سرب موجود سبب ایجاد ترکیباتی میشود که برکارکرد روغن موتور تاثیر دارد همچنین دوده حاصل از احتراق در موتورهای بنزینی سبب سیاه شدون زودتر از مودعد روغن موتور میشود. سربي كه براي بهسوزي به بنزين اضافه مي شد ، پس از ورود به روغن موتور باعث اكسيده شدن سريعتر روغن و افت كيفيت روغن مي گردد لذا بنزینهای معمولی به نوعی سرعت تخریب روغن را زیاد میکنند . بنزين با اكتان پايين به دليل ايجاد احتراق ناقص و اضافه نمودن دوده به روغن مي شود كه اين موضوع نيز با كاهش خاصيت روانكاري روغن مي شود . استفاده از بنزين هاي سوپر متناسب با تكنولوژي موتور ، اين مشكل را تا حدودي بر طرف مي كند .

آيا نوع روغن در مدت زمان تعويض آن ، موثر مي باشد؟


با پيشرفت تكنولوژي ساخت موتورها ، شرايط كاركرد موتور از لحاظ افزايش دور ، نسبت تراكم بالا ، دماي احتراق بيشتر ، فشار زيادتر به ياتاقانهاي ثابت و متحرك بيشتر شده است . لذا این عوامل سازندگان روغن موتور را بر اين داشته است تا روغن هايي متناسب با تكنولوژي موتور ها و با زمان تعويض بيشتر توليد نمايند . امروزه با توجه به استاندارد هاي زيست محيطي ، تبخير و كاهش سطح روغن موتور محدود شده است و سرريز روغن به منظور تامين كسري روغن موتور كاهش يافته است .


روغن موتور با هدف روانکاری قطعات موتور خودرو بایستی متناسب با نوع موتور خودروها استفاده شود مثلا از روغن موتوری که برای خودرو پراید استفاده میشود نمیتوان در موتور هیوندای آزرا استفاده نمود زیرا هم نوع ساختار موتور و میزان فشار، گرما، شتاب و سرعت متفاوت میباشد: حتی زمان رسیدن روغن موتور به قطعات موتور در خودروهای مختلف فرق میکند. لذا بایستی روغن موتوری را انتخاب نمود که بتواند همانند خون که با یک عمل دم به تمام نقاط بدن میرود، در هر لحظه از فعالیت موتور به این کار ادامه دهد. توصیه میشود جهت انتخاب روغن موتور مناسب خودرو خود حتما دفترچه فنی آنرا مطالعه نمایید و ویسکوزیته توصیه شده برای خودرویتان را استفاده نمایید. در سایت مرجع اطلاعات روغن موتورها سعی شده است سایتهای شرکتهای تولید کننده خودرو و دفترچه فنی خودروها مطالعه شود تا دوستان عزیز زمان کمتری را جهت درک نوع روغن موتور و سایر روان کننده¬های اتومبیل خود صرف نمایند.


مسئله مهم در انتخاب روغن موتور، اطلاع از ویسکوزیته روغن موتور میباشد .ویسکوزیته یا همان گرانروی، میزان مقاومت یک سیال ازقبیل روغن موتور در برابر جاری شدن است. به عبارت دیگر میزان مقاومت ملکولهای یک سیال در  برابر فشار جاری شدن به ویسکوزیته معروف است. برای خودروهایی که شتاب اولیه آنها بالاست بایستی از روغن موتورهایی که با سرعت و جریان بیشتری به قطعات موتور میرسد.یا شاخص ویسکوزیته بهتری دارد ، استفاده شود. به طور عامیانه میتوان گفت که روغن موتور بایتسی شل¬تر باشد تا بتواند زودنر به قطعات موتور برسد.